Ut CDA is niet tuh spreken oveâh un nieuw stikstofadvies waâhrin ut intrekken van veâhrgunninguh van boeâhren als optie is ondâhzocht. "Dit is un principiële grens die wè niet oveâhrgaan", zegt Tweiduh Kameâhrlid Deâhrk Boswèk tegen NU.nl. D66 is niet veâhrbaasd. "Wè hebbuh altèd gezegd dat eâh meiâh nodig is", zegt D66-Kameâhrlid Tjeiâhrd duh Groât.

Voâh ut kabinet is ut vrèwillig opkopen van boeâhrenbedrèven ut startpunt. Pas aan ut ènduh van duh rit is gedwongen opkoâp un optie.

Dat is allein un proces dat jaren kan duren, teâhrwèl duh stikstofcrisis un acuut probleim is. Zo zit eâh doâh duh stikstofproblematiek un rem op duh bouw.

"Nâh me mening is ut dan oâk onontkoâmbâh om oâk al direct in tuh zettuh op niet-vrèwilliguh beëindiging van piekbelasteâhrs", schrèft duh Landsadvocaat in un advies aan ut kabinet dat disdag doâh ut AD is gepubliceiâhrd.

"Dit wekt allein mâh wantrouwen in duh hand. Dit gaat niet gebeuren zolang ut CDA aan duh knoppen zit", reageiâhrt Boswèk.

Hè wil dat eâh meiâh weâhrk wôhdt gemaakt van duh bestaanduh vrèwilliguh opkoâpregelinguh voâh boeâhren. Daâhrnaast plèt Boswèk voâh investeâhringuh in innovatie en meiâh ruimtuh voâh jonge boeâhren "die heil graag mei willen weâhrken aan duh maatschappelèke uìtdaginguh waâhrvoâh we allemaal staan".

"Eâh zèn genoeg boeâhren die uìt zichzelf willen stoppen, mâh die komen eâh niet doâhhein bè duh oveâhrhèd. Dâh mot ut kabinet zich op richtuh Ut is idioât dat we ut dâh niet oveâh hebben."

Oâk VVD'eâh Thom van Campen baalt dat deze discussie nu "oveâh duh rug van duh boeâhren" wôhdt gevoeâhrd. "Ut lèkt op un wedstrèdjuh veâh plassen van wie duh meès veâhrgaanduh maatregelen kent om boeâhren weg tuh krègen."

Van Campen wist niet eins dat boeâhren op deze manieâh veâhrgunninguh kan wôhden ontnomen. Hè wil eiâhrst met boeâhren om tafel om tuh kèken wat eâh in ut betreffenduh gebied nodig is. "Ik wil eiâhrst kèken hoe ik die ondâhnemeâhrs kan helpen om nog geld tuh veâhrdienen. Zoals duh discussie nu wôhdt gevoeâhrd is volstrekt duh veâhrkeiâhrduh manieâh."

D66: 'Als ut noâdzakelèk is, dan mot jèh dit toepassen'

Bè D66, duh partè die juist vaâhrt wil maken met duh stikstofreductie, valt un heil andeâh geluid tuh hôhen. "Juh mot wetuh wat jèh juridiese instrumentuh zèn", zegt Tweiduh Kameâhrlid Duh Groât oveâh ut afnemen van veâhrgunninguh. "Als ut noâdzakelèk is, dan mot jèh dit toepassen."

Daâhrbè benadrukt hè wel dat dit voâh D66 gein startpunt is. "Juh gaat niet met un lege veiwagen doâh Nedeâhrland rèden om boeâhrdeâhrèen tuh sluìtuh "

Duh Groât vindt dat ut kabinet duh afgelopen peâhrioduh tuh wènig heift gedaan. "Schoutuh (Carola Schoutuh demissionair ministeâh van Landbouw, red.) heift tuh wènig lèding gegeven op dit dossieâh. Ut kwam langzaam en schoâhvoetend op gang. Daâhrna kwamen eâh maatregelen tegen heug en meug."

Probleim nog niet opgelost, paulitiek komt eâh niet uìt

Sinds ut stikstofbelèd in mè 2019 doâh duh rechteâh van tafel weâhrd geveigd, is duh paulitiek op zoek nâh oplossinguh. Dat bleik allein lastig met CDA en VVD eneâhrzèds en D66 andeâhrzèds.

Eiâhrstgenoemden wilden gein al tuh rigoureuze maatregelen nemen, mâh D66 vindt ut juist niet veâh genoeg gaan.

Ut probleim is nog lang niet opgelost. Om wèâh massaal bouwveâhrgunninguh uìt tuh geven en duh natuur tuh bescheâhrmen, mot eâh drasties mindeâh stikstof wôhden uìtgestotuh Met duh huidiguh wet gebeurt dat onvoldoenduh

Alle âugen zèn daâhrbè geâhrich op duh landbouw en dan met name melkveihoudeâhrs, omdat zè voâh duh meistuh stikstofuìtstoât veâhrantwoâhdelèk zèn. Soms gebeurt dat oâk in duh buurt van bescheâhrmduh natuurgebieden (NaturaTwèduizend). Boeâhren protesteâhren al jaren tegen maatregelen waâhrbè un gedwongen veâhrtrek op tafel ligt.

Opeins is ontèguhnen bespreikbâh in Duh Haag

Eâh is un stikstofwet, mâh daâhrmei wôhdt tuh wènig stikstof bespaâhrd om aan duh bouwopgave tuh voldoen.

Aanvullenduh maatregelen zèn dus nodig. Ut ministeâhrie van Landbouw is gevraagd hieâhvoâh scenario's uìt tuh weâhrken. Zo kwam ut Planbureau voâh duh Leifomgeving (PBL) vôhiguh weik met un inschatting van wat ut kost om boeâhrenbedrèven tuh ontèguhnen. Dit was tot voâh kôht onbespreikbâh in paulitiek Duh Haag.

"Vrèwillighèd is voâh mè ut veâhrtrekpunt", liet Schoutuh disdag in un reactie op ut advies van duh Landsadvocaat wetuh "Veâhrplichtenduh maatregelen - als ze nodig zèn - zèn daâhrin altèd ut sluìtstuk van un proces."

Dat ut tuh langzaam gaat, frustreiâhrt Boswèk oâk. Recent publiceiâhrduh hè duh nieuwe landbouwvisie van ut CDA, waâhrin ut taboe op mindeâh vei in Nedeâhrland weâhrd losgelatuh

"We zèn niet tuh beâhroeâhrd om pènlèke besluìtuh tuh nemen. Met boeâhren die helemaal aan ut ènduh van duh rit nog steids niet willen meiweâhrken, kunnuh wè oâk nies." Hè zegt eâhrbè dat ut ontèguhnen van boeâhrenbedrèven nies nieuws is. "Dat gebeurt al zolang duh ontèguhningswet bestaat, toen spoâhlènen en kanalen moestuh wôhden aangelegd."